سنگری غواص علوم اسلامی - پایگاه خبری تحلیلی دزمهراب شهرستان دزفول
15th، فوریه 2015
پایگاه خبری تحلیلی دزمهراب
اخبار دزفول، خوزستان، جهان
Dezmehrab.ir
زمان انتشار: 15 th فوریه 2015 ساعت 12:32 ب.ظ | کد خبر: 27128  
عبدالکریم خاضعی‌نیا یادداشتی به مناسبت پاسداشت دکتر محمدرضا سنگری که برگزار خواهد شد نگاشته که در ادامه از نظر می‌گذرد.
پدرت که معلم و شاعری زبر دست و درس خوانده حوزه‌های علمیه دزفول نزد عالمان بزرگواری همچون آیت‌الله معزی، آیت‌الله انصاری و آیت‌الله نبوی و دیگر از بزرگان فقهای آن روز بود، برای انجام ماموریت از دزفول به شوش شهر دانیال نبی و شاعر شهیر اهل بیت دعبل خزاعی  که آن روزگار بخشی از شهرستان دزفول بود سفر کرد. آن جا بود که تو در سال ۱۳۳۳ متولد شدی و پدر و مادر، نامت را محمدرضا گذاشتند و پس از آن به دزفول برگشتید.

سال‌های زندگی‌ات با چند چیز همراه بود.

اول: شنا در رودخانه زلال پاک دز و سیرابی از این رود زیبای همیشه جاری.

دوم: غواصی در دریای بی‌کران علوم اسلامی و دینی و تلاش و مجاهدت برای کشف رمز و رازهایی که کمتر کسی به آن‌ها می‌پرداخت به خصوص نشر فرهنگ انسان‌ساز عاشورا.

سوم: پیوستن به صف مبارزه با رژیم ستم شاهی به رهبری حضرت امام خمینی(ره) با الهام از قیام عاشورا.

چهارم: حضور فعال و مستمر در دفاع مقدس.

پنجم: غرق شدن در آنچه عشق و علاقه‌ات بود؛ یعنی زبان و ادبیات فارسی و در رأس آن سرودن شعر و نثر ادبی.

انسان‌های زیادی در شکل‌گیری شخصیت تو در دوران کودکی نقش به سزایی داشتند.

خودت می‌گویی: در دوران ابتدایی موثرترین چهره در ساخت رفتار و شخصیت من مرحوم آیت‌الله معزی بود. هیبت و شکوه این شخصیت بزرگوار و حرف بلند و عمیق‌اش هنوز در ذهن من هست و دومین شخصیت مرحوم آیت‌الله عاملی بودند.

عزم و اراده‌ات در کسب علوم و تحصیل و همچنین شرکت در محافل دینی و بویژه حضور در جلسات قرائت قرآن و مجالس روضه و عزاداری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله(ع) تو را از همان دوران نوجوانی از دیگر هم سن و سالانت ممتاز کرده بود.

خودت می‌گویی:

«درست نمی‌توانستم در جمع صحبت کنم با خود عهد کردم که باید یک سخنران شوم. در زیر زمین خانه‌مان که در اصطلاح به آن «شوادون» می‌گفتند مقداری سیب و پیاز نگهداری می‌کردیم. ساعت‌ها در زیر زمین تنها می‌ایستادم و برای سیب و پیازهایی که مستمعین من بودند سخنرانی می‌کردم.

این را آنقدر ادامه دادم که برخی از خانم‌هایی که برای شرکت در جلسه قرآن نزد مادرم می‌آمدند به او توصیه می‌کردند که برایم به قول خودشان «در کتاب» باز کند چون فکر می‌کردند که دیوانه شده‌ام و یا جن‌زده که ساعت‌ها با خودم حرف می‌زنم.»

با اینکه درس‌هایت در حد متوسط بود ولی گاهی هم خوب نمی‌شد، خودت می‌گویی:

«من فهمیدم بچه‌هایی که اهل مسجد هستند باید از نظر درسی هم بهترین باشند. در درس زبان انگلیسی مشکل داشتم. چون سه بار مفتخر به دریافت نمره صفر شده بودم دبیر من را از کلاس بیرون کرد و گفت تا یاد نگرفتی کلاس برنگرد. یادم هست به شعر به من گفت: اگر صد سال خوانی انگلیسی
ز دیگ دانش انگشتی نلیسی
یعنی تو اصلا انگلیسی یاد نمی‌گیری. تصمیم بزرگی گرفتم چون امام علی(ع) می‌فرماید اگر انسان بزرگ شد همه چیز در نگاهش کوچک می شود و تنها خدا در نگاهش بزرگ است.

به خانه که برگشتم برای حال و روز خودم این شعر را گفتم که نتیجه‌اش این شد که تا صبح مطالعه کردم:

دیدی ای دل که نمره‌ات بد شد
خطر از بیخ گوش تو رد شد

باز هم تنبلی و کم هوشی
باز هم غفلت و فراموشی

امشب، امشب نبایدت خوابی
از گلویت فرو رود آبی

بنشین مثل بچه آدم باش
درس را همنشین و همدم باش

فردا رفتم سر کلاس معلم گفت اگر درس خوانده‌ای بیا امتحان بده گفتم بله خوانده‌ام. باورش کمی سخت است امتحان دادم و ۲۰ گرفتم.»

در سال ۱۳۵۲ در رشته علوم انسانی در مرکز تربیت معلم اهواز ادامه تحصیل دادی و سال ۱۳۵۴ با مدرک کاردانی فارغ التحصیل شدی و به عنوان سرباز معلم به روستا رفتی.

از آن دوران خاطرات زیادی داری که نمی‌گویی. کسی می‌گفت وقتی به روستای دور افتاده‌ای که برای رسیدن به آن می‌بایست ساعت‌ها و کیلومترها در کوه‌ها پیاده راه می‌رفتی، رسیدی دیدی روستا مسجد و حمام  ندارد و مردم کمترین اطلاعات دینی را هم ندارند و  هزاران مشکل دیگر و وقتی پس از چند سال از آن جا برگشتی روح معنویت را آن جا دمیده بودی و به کمک خودشان خیلی کارها کرده بودی.

سال ۱۳۵۶ مشغول به ادامه تحصیل در دوره کارشناسی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه جندی شاپور(شهید چمران) اهواز شدی  و تحصیل را پس از پیروزی انقلاب ادامه دادی.

در کنار کار و درس فعالیت‌های مذهبی را ادامه می‌دادی.

کم‌کم در جلسات قرآن با افرادی آشنا شدی که حرف‌هایی تازه می‌زدند. در رأس آن‌ها روحانی جوانی بود که با وجود داشتن معلولیت جسمی و فلج بودن از پا ولی بسیار فعال بود و کاربلد.

شهید سبحانی درست آن کسی بود که تو به دنبالش می‌گشتی او تو را با امام خمینی(ره) آشنا کرد و از آن روز دلت در تسخیر حضرت روح‌الله قرار گرفت. آرام‌آرام شروع به سخنرانی و اجرای برنامه کردی خودت می‌گویی: کسی که اولین بار در دزفول از تریبون، صندلی، اسلاید، فیلم برای سخنرانی استفاده کرد او بود که سر انجام در زندان ساواک اهواز به شهادت رسید.

دوستان مسجد و مدرسه‌ات اکثرا شهید شده‌اند و برخی که همه می‌شناسند مثل سردار رشید و دکتر محسن رضایی و مرحوم دکتر قیصر امین پور.

شرکت در راهپیمایی، جنگ و گریز، دستگیری و… حکایت تو در انقلاب بود.

پس از پیروزی انقلاب با هر چه داشتی به دفاع از دستاوردهای انقلاب پرداختی و البته داشته‌هایت هم کم نبودند.

با آغاز جنگ و در اولین روزهای جنگ به جبهه‌ها رفتی.

هنوز خرمشهر سقوط نکرده بود که همراه همرزمان شهیدت به خرمشهر رسیدی.

خودت می‌گویی: پشته پشته از مردم شهر را دیدی که شهید شده بودند. صحنه هایی از حماسه مقاومت خرمشهر و آبادان دیده‌ای که من می‌گویم باید آن‌ها را بنویسی.

تا پایان جنگ هم با اسلحه می‌جنگیدی و هم با سرودن اشعار حماسی و نوحه و رجزهایی که رزمندگان با خواندن آن‌ها روحیه می‌گرفتند و مقاومت می‌کردند و هم با سخنرانی‌های کم نظیری که از صبح تا شب از این سنگر به آن سنگر و از این خط به آن خط ادامه داشت.

خودت می‌گویی پشت سر رزمنده‌ای که بعدها شهید شد سوار بر ترک موتور تریل می‌نشستم و هر جا بچه‌های لشکر ۷ ولی عصر (عج) و دیگر رزمندگان بودند می‌رفتم و سخنرانی می‌کردم.

در سال ۶۴ همراه با حضور در جبهه در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه شهید چمران اهواز ادامه تحصیل دادی و در سال ۶۹ در دوره دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران پذیرفته شدی و در سال ۱۳۷۳ از رساله دکتری خود دفاع کردی.

دفترهای نوحه‌ات که هر کدام حاوی ده‌ها نوحه عاشورایی است، هنوز هم بین مداحان دست به دست می‌شود و همه از آن‌ها استفاده می‌کنند.

طبیعت را خیلی دوست داشتی و این باعث می‌شد که شاعرانه‌هایت ابتدا رنگ و بوی طبیعت داشته باشد. خودت می‌گویی:

طبیعت زیبای کنار رودخانه زیبای دز را خیلی دوست داشتم. تقریبا همیشه غروب که می‌شد کنار رودخانه می‌نشستم به غروب زیبای خورشید نگاه می‌کردم و شعر می‌گفتم تخلص شعری خودم را هم غروب گذاشته بودم.

در دوران تربیت معلم مطالعات عاشورایی دغدغه ذهنی‌ات شده بود و برای عاشورا شعر می‌سرودی و متن می‌نوشتی.

خوت می‌گویی:

«اولین نوشته عاشورایی‌ام در مورد حضرت زینب (س) بود و بعد شروع کردم به نوحه گفتن شاید نزدیک به ۹۰۰ نوحه برای مداحان گفته‌ام. متن‌هایی که نوشته‌ام بیشتر با موضوع عاشورا و دفاع مقدس و انقلاب و مسائل تربیتی است.

بعد از انقلاب احساس کردی هیئت‌های عزاداری که راه می‌افتند در مسیر حرکتشان فرصت‌هایی هست که استفاده نمی شود پس شیوه‌ای را در هیئت‌ها رایج کردی که متن خوانی نام گرفت.»

خودت می‌گویی: «احساس کردم خوب است متن‌هایی بنویسم و کم کم در مسیر خوانده شوند و محتوا و پیام رسانی نوحه‌ها تقویت شود. در سال ۱۳۶۹ این متن‌ها تبدیل به کتابی شد به نام «سوگ سرخ». بعد از کتاب‌های «حنجره معصوم»، «چهل روز عاشقانه»، «سلام موعود»، «سیب و عطش»، «ماه در آب»، «دوباره پیامبر»، «روایت عطش و آتش»، «یادهای سبز» و …

پس از مدتی دیدم باید از متن به طرف تحلیل درست تاریخ کربلا بروم و کار کنم این بود که کتاب «آیینه‌داران آفتاب» را در مدت زمان هفت سال و نیم در دو جلد نوشتم و این کار را ادامه دادم و کتاب «آینه در کربلاست» و دیگر کتاب‌ها نیز دستاورد این تلاش‌ها بوده‌اند.

به دنبال راه‌اندازی مجموعه‌ای بودی که هدفش نشر فرهنگ عاشورا باشد. این شد که با بکارگیری نیروهای جوانی که عاشق اهل‌بیت بودند موسسه‌ای را بنا نهادی بنام «موسسه فرهنگی هنری فرهنگ عاشورا» هر چند خود بیشتر دوست داشتی نامش مرکز پژوهش و نشر فرهنگ عاشورا باشد.

با تأسیس این موسسه و کارهای عمیق و علمی که در آن انجام گرفت به تحقق آرزوهایت نزدیک‌تر شدی. برگزاری ۷ نمایشگاه تخصصی عاشورایی، تولید ده‌ها کتاب، سی دی، نرم افزار، نشریه‌های مناسبتی روز دهم، انتشار تنها فصلنامه تخصصی عاشورایی روز دهم کودک و نوجوان، برگزاری جلسات پرسش و پاسخ عاشورایی، برگزاری جلسات متعدد سخنرانی، برگزاری ۱۳۰ جلسه مرجع‌شناسی و منبع‌شناسی کتب عاشورایی، ده‌ها پژوهش میدانی و کتابخانه‌ای، ده‌ها مسابقه نقاشی کودکان و شعر و پژوهش، برگزاری سه دوره سوگواره شعر و پژوهش فاطمی، راه‌اندازی سایت اینترنتی روز دهم به زبان های فارسی و انگلیسی، راه‌اندازی بزرگترین کتابخانه تخصصی عاشورایی و … برخی از فعالیت‌های این نهاد مردمی است که بنیانگذار آن تو هستی.

داستان نگارش کتاب هایت هر چند راز است و گاهی در پی مسئله‌ای و با تأکید بر اینکه نباید ضبط شود چشمه‌هایی از آنها را گفته‌ای، شنیدنی است.

مادر مهربانت که از دنیا رفت با من تماس گرفتی و گفتی که یک کتاب «ماه در آب» برایم بیاورید. فکر کردم کسی از تو کتاب خواسته و می‌خواهی به او بدهی ولی بعدها که داستان آن کتاب را از تو پرسیدم گفتی:

کتاب را همراه با مادرم درون مزار او قرار دادم و از حضرت اباعبدالله (ع) خواستم تا به مادرم در قبر کمک کند و تمام ثواب نگارش این کتاب را به او هدیه کردم. شب مادر را به خواب دیدم در حالی که بسیار جوان بود و خوشحال گفت محمد رضا جان مادر، من را از دروازه کربلا به سلامت عبور دادند.

دعاهایت شنیدنی است که در آن همه را می‌بینی و در آخر خودت را یا مطرح نمی کنی یا اندکی آن هم در انتها برای خودت می‌خواهی، ولی آن روز در روز عاشورا حالت دگرگون بود و دیدم که داری دعا می‌کنی: خدایا مرگ مرا پشت تریبون یا روی منبر در حالیکه نام محبوبم حسین را بر زبان دارم قرار بده.

خدای به تو طول عمر عنایت کند که چشم امید خیلی‌ها هستی.

هر چند مفصل نگاشتم ولی بسیار مفصل‌تر را نمی‌شود نگاشت.

خدای برای اسلام و مسلمین نگهدارت باشد.

عبدالکریم خاضعی‌نیا

نظر بینندگان
  1. منتقد says:

    چرا الکی کسی را بجایی می برید که جایش نیست؟!
    از احمدی نژادها عبرت نگرفتید؟!
    اندکی دقت کنید
    آقای خاضعی شما چه تخصصی دارید که می گویید سنگری غواص علوم اسلامی است؟!
    شما مجتهد و اسلام شناسید؟! که کسی رو به عنوان اسلام شناس معرفی می کنید.
    دکتر سنگری محترم است در حد کسی که تاریخ نقلی عاشورا را کار کرده است و البته شاعر و اهل قلم زبر دستی است.
    چرا در حیطه ای که تخصص ندارید و ندارند وارو می شود؟!
    لطفا شان و جایگاه خود را بشناسید و اجازه بدهید سنگری هم در کسوت شاعریش مفید باشد.
    لطفا این شیر عرصه ادب رو در دریای عدوم اسلامی غرق نکنید که دریا سمک می خواهد نه اسد…
    من الله توفیق

    • مصطفی says:

      سلام من هم شاید با برخی از گفته شما موافق باشم اما این جوری که شما گفتید با این لحن بیان خیلی جالب به نظر نمی رسه
      بنده خدا مهندس خاضعیو داغون کردید

      • منتقد says:

        گاهی ادبیات تند برای تلنگر زدن نیازه، در مقابل التقاط ها و آدرس غلط دادن ها و سرمنشا قدم کج ها باید گاهی محکم ایستاد مدل آیت الله مصباح(در بقیه موارد تشبیه به آیت الله مصباح نکنید)من که اسلام شناس نیستم ولی اسلام اینقد سوپر مارکتی شده که مهندس خاضعی که نمی دونم مهندسی چی داره باید اسلام شناسش رو معرفی کنه؟!
        دوستان مهرابی، جای دقت در تیتر زنی داره یا حداقل زیرش بزنین همه چی پای ارسال کننده مقاله است و ما تایید نمی کنیم

  2. هادی says:

    بنده هم به جناب مصطفی هم نظرم. اگه جایی بیان تند و تیز اثر کرده و منجر به نتیجه مطلوب می شود بله که نیازه، ولی اندک تجربه تعامل روشن می کنه که نباید از این ادبیات تند برای بزرگوارانی چون آقای خاضعی و دکتر سنگری استفاده شود. ای کاش منطق خود را علمی تر و محترامانه تر می فرمودید. تامل کنید که حرف بنده از باب روشنفکری و احترام گذاشتن های بی خود نیست. این نوع ادبیات به جبهه دینی آسیب می زند. نکته دیگر شما در مورد سایت هم که با عرض معذرت عجیبه. اینکه یادداشت ها بیان نظر نگارنده بوده و ربطی به اظهار نظر مدیریت سایت نداره که روشنه. در این حد که نویسنده و موضوع با کلیات مبانی دینی و انقلاب اسلامی همخوانی داشته باشد باید گذاشته شود، مابقی جزئیات به نویسنده مرتبط بوده و نیازی به اظهار این مطلب توسط سایت نیست.
    ارادتمند آقای منتقد هم هستیم.

  3. منتقد says:

    جناب هادی،
    اینگونه که گفتید ملاک در این زمینه را تجربه می دانید، طبیعتا تجارب متفاوته و اندکی را که ذکر کردید بنده هم می توانم مدعی شوم پس جایی کا تجربه ملاک است چنین مدعی شدن کفایت نمی کند.
    کلام مقدمات علمی را داشت، اینکه مهندس خاضعی، مهندس است نه متخصص امور دینی و طبعا تشخیص دهنده کارشناسان دینی به نظر واضح است مگر اینکه شما هم در جرگه مهندسین دین شناس باشید که حقیر درک نمی کنم، چگونه کسی که تخصص فنی دارد و در پیچیده ترین علم _دین شناسی _نظر می دهد. منتظر بیان علمی شما در این زمینه می مانیم.
    تجربه نشان داده که مقابله با اینگونه پدیده ها ظاهرا آسیب زننده به جبهه دینی است ولی عمق مطلب خیر، مراجعه شود نزاع شریعتی در صدر انقلاب.
    نکته آخر هم که فرمودید، در نشریات و منابع انتشاراتی، رسم بر این است که چنین مطلبی ثابت و علی الدوام چاپ می شود، عجیب بودنش با شما…
    این مطلب در سایت های متعدد بود خصوصا فارس ولی اینجا دیدگاه نوشتن دال بر محبت عملی است (:
    موید ان شاالله

  4. منتقد says:

    غرض از بیان این نکته این است که هر کس در جای خویش عزیز است و مفید و در جای غیر خود ناکار آمد، دکتر سنگری به عنوان تاریخ پژوه عاشورایی و البته ادیب در جای بی بدیلیست که نباید با هل دادن به جایی که لااقل اکنون در آن نیست ایشان را از دست داد.

ارسال نظر

     


-->